X-Wing: leer de sudokutechniek stap voor stap op Sudokuen

Bekijk de techniek in de praktijk

Werk de voorbeelden stap voor stap door. Elke stap legt uit wat je in de puzzel ziet en waarom de conclusie klopt.

Voorbeeld:

We volgen cijfer 6 door kolom 4. De notities tonen dat 6 daar maar in twee cellen kan staan.
Dan controleren we kolom 6 op dezelfde manier. Ook hier kan cijfer 6 maar in twee cellen staan.
Nu zien we het patroon. De vier cellen liggen in paren in rij 1 en rij 9, dus vormen ze de hoeken van een rechthoek. Als je lijnen tussen de hoeken tekent, krijg je een X. Daarom wordt de techniek X-Wing genoemd.
Zowel kolom 4 als kolom 6 moet cijfer 6 in een van hun twee hoeken krijgen. Ze kunnen niet dezelfde rij gebruiken, omdat die dan twee keer 6 zou krijgen. In plaats daarvan komen de cijfers in twee hoeken terecht die diagonaal tegenover elkaar liggen.
Beide rijen krijgen dus cijfer 6 ergens in de rechthoek. Geen andere cellen in rij 1 of rij 9 kunnen dan 6 bevatten en we verwijderen het uit de notities in rij 9, kolom 7.

We volgen cijfer 7 door kolom 1. De notities tonen dat 7 daar maar in twee cellen kan staan.
Dan controleren we kolom 2 op dezelfde manier. Ook hier kan cijfer 7 maar in twee cellen staan.
Nu zien we het patroon. De vier cellen liggen in paren in rij 2 en rij 7, dus vormen ze de hoeken van een rechthoek. Als je lijnen tussen de hoeken tekent, krijg je een X. Daarom wordt de techniek X-Wing genoemd.
Zowel kolom 1 als kolom 2 moet cijfer 7 in een van hun twee hoeken krijgen. Ze kunnen niet dezelfde rij gebruiken, omdat die dan twee keer 7 zou krijgen. In plaats daarvan komen de cijfers in twee hoeken terecht die diagonaal tegenover elkaar liggen.
Beide rijen krijgen dus cijfer 7 ergens in de rechthoek. Geen andere cellen in rij 2 of rij 7 kunnen dan 7 bevatten en we verwijderen het uit de notities in rij 7, kolom 5.

We volgen cijfer 4 door rij 1. De notities tonen dat 4 daar maar in twee cellen kan staan.
Dan controleren we rij 2 op dezelfde manier. Ook hier kan cijfer 4 maar in twee cellen staan.
Nu zien we het patroon. De vier cellen liggen in paren in kolom 6 en kolom 9, dus vormen ze de hoeken van een rechthoek. Als je lijnen tussen de hoeken tekent, krijg je een X. Daarom wordt de techniek X-Wing genoemd.
Zowel rij 1 als rij 2 moet cijfer 4 in een van hun twee hoeken krijgen. Ze kunnen niet dezelfde kolom gebruiken, omdat die dan twee keer 4 zou krijgen. In plaats daarvan komen de cijfers in twee hoeken terecht die diagonaal tegenover elkaar liggen.
Beide kolommen krijgen dus cijfer 4 ergens in de rechthoek. Geen andere cellen in kolom 6 of kolom 9 kunnen dan 4 bevatten en we verwijderen het uit de notities in rij 5, kolom 6.

We volgen cijfer 7 door rij 5. De notities tonen dat 7 daar maar in twee cellen kan staan.
Dan controleren we rij 6 op dezelfde manier. Ook hier kan cijfer 7 maar in twee cellen staan.
Nu zien we het patroon. De vier cellen liggen in paren in kolom 3 en kolom 6, dus vormen ze de hoeken van een rechthoek. Als je lijnen tussen de hoeken tekent, krijg je een X. Daarom wordt de techniek X-Wing genoemd.
Zowel rij 5 als rij 6 moet cijfer 7 in een van hun twee hoeken krijgen. Ze kunnen niet dezelfde kolom gebruiken, omdat die dan twee keer 7 zou krijgen. In plaats daarvan komen de cijfers in twee hoeken terecht die diagonaal tegenover elkaar liggen.
Beide kolommen krijgen dus cijfer 7 ergens in de rechthoek. Geen andere cellen in kolom 3 of kolom 6 kunnen dan 7 bevatten en we verwijderen het uit de notities in rij 4, kolom 3.

We volgen cijfer 9 door kolom 7. De notities tonen dat 9 daar maar in twee cellen kan staan.
Dan controleren we kolom 9 op dezelfde manier. Ook hier kan cijfer 9 maar in twee cellen staan.
Nu zien we het patroon. De vier cellen liggen in paren in rij 1 en rij 7, dus vormen ze de hoeken van een rechthoek. Als je lijnen tussen de hoeken tekent, krijg je een X. Daarom wordt de techniek X-Wing genoemd.
Zowel kolom 7 als kolom 9 moet cijfer 9 in een van hun twee hoeken krijgen. Ze kunnen niet dezelfde rij gebruiken, omdat die dan twee keer 9 zou krijgen. In plaats daarvan komen de cijfers in twee hoeken terecht die diagonaal tegenover elkaar liggen.
Beide rijen krijgen dus cijfer 9 ergens in de rechthoek. Geen andere cellen in rij 1 of rij 7 kunnen dan 9 bevatten en we verwijderen het uit de notities in rij 1, kolom 2 en rij 1, kolom 3.

Een X-Wing bestaat uit vier cellen die de hoeken van een rechthoek vormen. Het uitgangspunt is één cijfer dat in twee verschillende rijen maar twee mogelijke plekken heeft, en die plekken liggen in dezelfde twee kolommen. Trek je lijnen tussen de vier cellen, dan krijg je een kruis, en daar dankt de techniek haar naam aan.

Het cijfer moet in één diagonaal paar hoeken staan, omdat elke rij het cijfer precies één keer moet hebben. Welke diagonaal ook klopt, beide kolommen krijgen het cijfer in een van de hoeken. Daarom kan het cijfer uit alle andere cellen in de twee kolommen worden verwijderd. Het patroon werkt net zo goed gespiegeld, met kolommen als uitgangspunt en verwijderingen in de rijen.

Kies een cijfer en zoek rijen waar het cijfer slechts twee mogelijke plaatsingen heeft.
Zoek twee van zulke rijen waarin de plekken in dezelfde twee kolommen liggen, zodat de vier cellen een rechthoek vormen.
Controleer dat geen van de twee rijen een derde mogelijkheid voor het cijfer heeft.
Verwijder het cijfer uit alle andere cellen in de twee kolommen.
Herhaal met kolommen als uitgangspunt en verwijderingen in de rijen.

In de rijen verwijderen als de rijen de basis zijn. De verwijderingen gelden altijd voor de andere richting, dus de kolommen die de rechthoek afdekken.
Een rij met drie mogelijkheden accepteren. De basis vereist precies twee mogelijke plekken in elk van de twee rijen.
In de hoeken verwijderen. De vier cellen van de rechthoek houden hun kandidaten, want daar moet het cijfer staan.

Op het niveau Moeilijk moet je meerdere eenheden tegelijk bekijken: cijfers die rechthoeken vormen over meerdere rijen, ketens van verbonden cellen en blokken die elkaar vastzetten. Deze technieken strepen nog steeds alleen kandidaten weg, maar juist die eliminaties openen de puzzel.

Probeer de techniek in de sudoku-oplosser

X-Wing

Bekijk de techniek in de praktijk

Hoe herken je het patroon?

Stappenplan

Vaak voorkomende fouten

Wanneer heb je de techniek nodig?

Aanverwante technieken